başlık.title. BBOM Kampüsü  | BBOM School Village 

tarih.date. 2015

şehir.city. Örnekköy Karşıyaka İzmir
ekip.
team. Gizem Aygün | Koral İşeri | Esin Uçkun

Başka Bir Okul Mümkün Derneği; çocuk haklarını hayata geçiren, çocukların kendilerini gerçekleştirmelerini sağlayan, katılımcı demokrasiyle yönetilen, ekolojik dengeye saygılı ve ticari kar amacı gütmeyen okul öncesi ve ilk okulların kurulması ve bu modelin ülke çapında yaygınlaşması için çalışmalar sürdürmektedir. (http://www.baskabirokulmumkun.net/)

                                        Bu proje Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde 2014-2015 öğretim yılında fikir projesi olarak sunulmuştur. 

 

Örnekköy, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin kentsel dönüşüm ve gelişim projesi yürüttüğü, sekiz öncelikli bölgeden biridir. Bölgede, fiziksel sağlıksızlık ve planlama eksikliği gerekçesi ile bir çok gecekondu yapılaşma, yerini 'planlanmış' güvenlikli, havuzlu sitelere bırakmakta. Proje arazisi planlamada okul olması ön görülen alandadır. Aynı zamanda mevcut afet toplanma alanı olarak işaretlenmiştir. Projede talep edilen bu alanda bir okul tasarlanması ancak afet sonrası toplanma alanı işlevinin de devamlılığının sağlanmasıdır. (https://www.izmir.bel.tr/tr/Projeler/kentsel-donusum-gelisim-ve-yenileme-projeleri/1271/4)

buraya da bina yaparsanız sizi taşlarız.

Toprak alanda oyun oynayan çocuklar sohbetimiz sırasında bize, neden burada bulunduğumuzu sordular. " Bu bölgede okul eksiği olduğundan bu alana okul yapılması planlanıyor sizin için." diye cevapladık. İçlerinden birisi " Buraya da bina dikerseniz her gün sizi taşlarız." dedi biraz öfkelenerek. Bu alandan başka top oynayacakları hiç bir yer olmadığını, burası evlerden de göründüğü için ailelerinin burada oynamalarına müsaade ettiğini söylediler. 

"Araziye yakın iki oyun alanı daha var, buralarda da oynuyor musunuz?" diye sorduk. Biri çocuk parkı oyuncaklarından, diğeri ise yetişkinler için spor aletlerinden oluşan bu parklardan, çocuk parkı gün boyunca neredeyse hiç kullanılmamakta, oyun oynamak için proje arazisi toprak alanı ve spor aletleri parkını tercih etmekte olduklarını, çocuk parkının güvensiz olduğunu düşündüklerini söylediler. 

Velileri ile sohbetimizde, onlar da bu parkın tekinsiz kimselerce de kullanıldığını, site duvarı sebebi ile de görünmeyen yerlerinin olduğunu bu sebeple tercih etmediklerini dile getirdiler.

   Spor Aletleri Parkı      

   Çocuk Parkı      

mahalle düğünlerini, piknikleri, sokak oturmalarını hep bu otoparkta yapıyoruz.

Mahalle yerleşiminde bir meydan bulunmadığından, belediyenin otopark olarak düzenlediği alan bu ihtiyaç için kullanılmaktadır. Komşuların düğün, çay sohbeti gibi tüm sosyal olayları bu otoparkta yapılmakta, bunun yanında yine çocuklar tarafından oyun oynanacak bir yer olarak kullanılmaktadır. Köy meydanı görevi gören bu alan, planlandığı işlevi otopark görevini de sürdürmektedir.

Toplanma ve sosyalleşme mekanı ihtiyacı da proje verilerimizin arasında önemli yer edinmektedir.

karşıya buradan geçiyoruz, öteki türlü tüm bu binaların arkasından dolaşmak gerek.

Toprak arazi üzerinde kullanımla oluşmuş patika yollar izlenmektedir. Bunlar önemlerine göre daha belirgin veya daha siliktir. Site arazilerinin bazıları mevcutta kullanılan yolları kestiğinden, mahallenin bir ucundan diğer ucuna geçmek için önemli bir aks proje arazisi üzerinden geçmektedir. 

Buradaki hareket alışkanlığını da önemli bir proje girdisi olarak değerlendirdik.

   Büyük Yol      

   Büyük Yol      

güvenirlik güvenlik.

Gün içerisinde çocuklarımızı emanet ettiğimiz kurumlara güvenmek, güvenilir kişi ve mekanlar olduğuna inanmak hem bu kurumlar hem de çocuk ve ebeveynleri için en önemli konudur. Bunu göz önünde bulundurarak okulların etrafına çizilen koca sınırlar yüksek duvarlar ise bireylerde güven duygusundan  ziyade hapsedilmiş hissettirmektedir. Okul projesi söz konusu ise fikri hür bireyler için çizilen sınırlarında hür olması gerekmektedir. Ancak 4-14 yaş grubu çocukların gözetimi ve denetimi söz konusu olduğunda, kurumlar haklı olarak daha sıkı davranmak istemektedir. Bu durumda porjenin gelişimi için önemli sorulardan biri "Görünen fiziksel sınırları olmayan ancak erişimi kontrollü bir kompleks nasıl mümkündür?"

Biz içinde bulunduğumuz mahalleyi "Güvenlik" açısından da kıyaslayarak bu konuda bölgedeki davranışları izledik. Mahallede sadece mahallelinin kullandığı sokaklarda, her evden en az bir kişi çıkıp bizim kim olduğumuzu ve neyi aradığımızı sordu. Yürüme sebebimizden bahsedince de büyük bir çoğunluğu misafir etmek üzere evine davet etti. 

Site sakinleri ve yöneticileri ile görüşmelerimizin tümünü güvenlik kapısında içeriye girmeden yaptık. Site sakinleri ve mahalle sakinleri aynı sokaktan geçmekte ancak hayattın hiç bir noktasında kesişmemekte olduklarını düşünmekte ve birbirlerinin yaşadıkları yerlerin de güvenli olmadığına inanmakta.

site vs. mahalle

ara yüzey kavramı

Okul sınıfsız ve herkes içindir. Günlük yaşamda bir araya gelmeyen mahalle ve site sakinleri çocukları vesilesi ile bu alanda bir araya gelecek. Afet sırasında ve sonrasında durum yine sınıfsız paylaşım ortak olacak. Bu verilere dayanarak proje alanı bölgede bir 'Ara Yüzeydir'.  Tüm bu veriler ışığında proje bu bölgenin kültüründen faydalanarak, arazide var olan kullanım izlerini takip ederek, civarda yaşayan tüm insanların iletişim kurmasını sağlayacak şekilde, sınıfsız sosyal bir mekan yaratmak üzere kurgulanmıştır. 

başka bir okul mümkün.

Özgür düşünce ancak özgür mekanlarda hayat bulabilir. Hayal gücü kuvvetli, yaratıcı, düşünen bireyler yetiştirebilmek adına yeni yöntemler aramak hedefi ile yola çıkılmış okulun, projesinde de sınırlar ile mücadele ederek tasarım yapma gayretinde olduk.

Toprak yürüyüş yolunu sınır alarak, arazinin eğimli kısmını yükselterek yürüyüş aksını koruduk. Burada toprak alandaki mevcut hareketi devam ettirecek şekilde yürüyüş alanı ve çocuk oyun alanı oluşturduk. bunun yanında alanın eksiği olan kent meydanı ihtiyacına yönelik olarak amfik oturma düzenli bir alana da burada yer verdik. Yetişkinler için de oturma alanları olan yeşil alan ile okul arasında görsel bir bağlantı sağladık. Bu sayede mahallede gözlemlediğimiz, bölge halkını tanımaya dayanan güvenlik anlayışını okula taşıdık.

Okul ile kent arasında fizikseli bir sınır çizmeden kot farkından faydalanarak amacına uygun olarak mekanları ayırmış olduk. Parkın altında kalan alanlarda okul içinde faliyet mekanlarına yer verdik. Bu sayede okulun eğitim saatleri dışında kalan zamanlarda da halk eğitimi için kullanılabilecek mekanları çocuklar için ölçeklendirilmiş özlem alanlardan ayırmış olduk. 

Arazinin diğer tarafı ise site duvarları ile sınırlandırılmış idi. Bu sebeple orta avluya doğru yükselen kabukların altında çözümlenen eğitim mekanları da yine duvar olmayan bir sınırla kentten ayrılmıştır. İki girişi bulunan avluya kontrollü geçiş sağlanmakta, içeride veya dışarıda olmak arasında bilinen anlamda bir sınır çizilmemiş bulunmaktadır. 

© by Tasarım Ofisi | Esin Uçkun